Kỳ 1: Sự nhà động, quyết đoán của tỉnh ủy Quảng Ngãi

Dưới sự chỉ huy của tỉnh ủy Quảng Ngãi, vào hồ hết ngày thời điểm cuối tháng Tám của mùa thu lịch sử vẻ vang cách trên đây tròn 60 năm (28.8.1959 – 28.8.2019), đồng bào Cor làm việc Trà Bồng và những dân tộc anh em ở miền Tây quảng ngãi đã nổi lên đấu tranh chống lại kẻ thống trị bởi cơ quan ban ngành tay không nên của Mỹ cùng đã giành win lợi.

Bạn đang xem: Khởi nghĩa trà bồng và miền tây quảng ngãi

Dẫu thời hạn đã trôi qua hơn nửa núm kỷ, tuy thế trong cam kết ức của cán bộ, chiến sĩ còn sống, thì cuộc khởi nghĩa Trà Bồng và miền Tây Quảng Ngãi vẫn còn đấy mãi vang vọng trên vùng đất quế như vừa diễn ra hôm qua. Chắc rằng vì gắng mà giữa những ngày thời điểm cuối tháng Tám này, trên khắp những nẻo đường, khu dân cư, đồng bào Cor ở thị xã Trà Bồng cùng Tây Trà đều phấn khởi, ngời sáng tinh thần và từ bỏ hào với truyền thống cuội nguồn cách mạng của quê hương...Khơi dậy lòng tin đoàn kết dân tộcĐồng chí Phạm Thanh Biền, nguyên khu ủy viên khu 5, nguyên bí thư tỉnh ủy tỉnh quảng ngãi là giữa những người trực tiếp chỉ đạo cuộc khởi nghĩa Trà Bồng và miền Tây Quảng Ngãi. Năm nay, dù đã bước sang tuổi 98, sức khỏe tuy yếu, trí nhớ không còn tốt như trước, cơ mà khi nghe công ty chúng tôi muốn khám phá về cuộc “Đồng khởi” sống miền núi Quảng Ngãi cách đó 60 năm, thì hai con mắt ông ngời sáng, gương mặt trở đề xuất cương nghị.

Ông chuyển cho shop chúng tôi cuốn sách “Cuộc khởi nghĩa Trà Bồng cùng miền Tây Quảng Ngãi” vì ông cùng ông Nguyễn Hữu Nghĩa (tức Nguyễn Công Say, nguyên bí thư thức giấc ủy Quảng Ngãi từ thời điểm năm 1962 - 1963) đồng chủ biên, rồi nói: “Thông tin về cuộc khởi nghĩa làm việc trong đó. Mặc dù nhiên, điều tôi hy vọng nhấn mạnh tại chỗ này là, thành công của cuộc khởi nghĩa là nhờ vào Tỉnh ủy thực hiện tốt tinh thần liên kết dân tộc, biết khơi dậy lòng tin yêu nước nồng thắm trong các dân tộc anh em”.

*
Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Trà Lãnh hồ Văn Giới ra mắt di tích lịch sử hào hùng đồn Eo Chim cho bạn trẻ trong xã. Ảnh: BS.

Tinh thần yêu thương nước, khát vọng tự do của đồng bào những dân tộc ngơi nghỉ miền núi tỉnh quảng ngãi được thể hiện rõ rệt tại Đại hội nhân dân các dân tộc miền Tây Quảng Ngãi, ra mắt ở lô Rô, làng mạc Trà Phong (nay thuộc thị trấn Tây Trà), với 200 đại biểu là đồng bào Cor, Ca Dong, Hrê và Kinh, từ thời điểm ngày 7 - 10.7.1958.

Xem thêm: Sơ Đồ Lắp Đặt Đèn Huỳnh Quang, Sơ Đồ Lắp Đặt Mạch Điện Đèn Ống Huỳnh Quang

Đây được xem như là “Hội nghị Diên Hồng” bàn kế sách tấn công giặc của bạn dân 4 huyện miền núi trong tỉnh thời điểm bấy giờ. Đại hội đang ra lời kêu gọi: “Các dân tộc bạn bè phải hòa hợp xung quanh bác bỏ Hồ, đồng lòng hợp sức để đánh đổ Mỹ - Diệm. Mọi tín đồ không tách biệt dân tộc, già trẻ, gái trai đề xuất tham gia lực lượng vũ trang, rèn luyện quân sự... Chuẩn bị sẵn sàng nổi dậy giành chủ yếu quyền”.

“Cuộc khởi nghĩa Trà Bồng và miền Tây quảng ngãi đã nổ ra kịp thời, tất cả sự chuẩn bị, tất cả lãnh đạo và lãnh đạo chặt chẽ, đi đúng đường lối biện pháp mạng, triển khai đúng nghị quyết 15 của Trung ương, đóng góp góp kinh nghiệm quý báu mang lại việc triển khai Nghị quyết 15 sinh hoạt Nam Trung Bộ”.

Phát biểu của đồng chí VÕ CHÍ CÔNG, Bí thư khu vực ủy 5 trên Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh tỉnh quảng ngãi (2.1960)

Chớp đem thời cơTrước sự bọn áp trào lưu cách mạng của địch, mon 2.1958, tỉnh giấc ủy tỉnh quảng ngãi đã nhà động tổ chức hội nghị trên Di Ngâu, buôn bản Trà Trung (Trà Bồng) để bàn bạc dự thảo “Đề cương bí quyết mạng vn ở miền Nam” và quán triệt nội dung lãnh đạo của trung ương: “Con đường cách mạng miền nam chỉ có thể dùng đấm đá bạo lực cách mạng của quần chúng kháng lại đấm đá bạo lực phản giải pháp mạng của kẻ thủ...”.

Sau đó, thức giấc ủy cử đoàn công tác làm việc về khu ủy nam giới Trung Bộ report kết quả hội nghị và xin chủ ý chỉ đạo. Thời gian đi với về mất ngay gần 3 tháng. Trên đây, chỉ huy Khu ủy phái mạnh Trung cỗ căn dặn: “Nhận định của tỉnh giấc là đúng... Tuy vậy phải tiến hành hết sức khéo léo, ko kích yêu thích địch bao hàm phản ứng quyết liệt, gây tổn thất cho phong trào chung...”.Chớp lấy thời dịp đó, thức giấc ủy Quảng Ngãi tổ chức Hội nghị lần sản phẩm 11 (tháng 5.1958), trên nóc ông Cương, buôn bản Trà Bùi nhằm kiện toàn công tác tổ chức triển khai và chỉ dẫn kế sách tấn công địch. Thời điểm bấy giờ, không khí phấn khởi, quyết trung tâm đánh địch tràn trề trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Từ đó, tập hợp bạn trẻ ở đồng bằng đưa lên, kết phù hợp với già làng, bạn trẻ người Cor nhằm xây dựng những đội vũ trang, các đội “quyết tử” diệt ác bên dưới danh nghĩa “trả thù nhà”...Đầu năm 1959, những phương án đấu tranh tiếp tục được kiện toàn với chỉ chờ lệnh là xung trận. Đó là thành lập đơn vị khí giới tập trung trước tiên của tỉnh, với tên gọi là đơn vị chức năng 339; cán bộ, chiến sĩ đa phần là con em của mình đồng bào dân tộc bản địa thiểu số. Lần lượt tiếp đến là sự thành lập của đơn vị chức năng 89, 229, khắc ghi sự lớn mạnh trong phong trào cách mạng của tỉnh quảng ngãi lúc bấy giờ.

Tầm chú ý chiến lược

Tỉnh ủy Quảng Ngãi lúc bấy giờ cho rằng, con đường cách mạng khu vực miền nam là cấp thiết đấu tranh chính trị solo thuần, mà cần có sự hỗ trợ của vũ trang. Do thế, tỉnh ủy quảng ngãi đã cử cán cỗ trực tiếp xin chủ ý của khu vực ủy 5 cho gây ra lực lượng trang bị và tiến hành khởi nghĩa khi gồm điều kiện. Theo nhận định của những nhà nghiên cứu lịch sử, vấn đề xin chủ ý trên là một trong những quyết định táo khuyết bạo, bởi vì nó liên quan đến trào lưu cách mạng của toàn miền Nam. Với rồi, kia là đánh giá đúng, tương xứng với thực tế cách mạng thời gian bấy giờ, nên những lúc Nghị quyết 15 của trung ương ra đời, tỉnh ủy tỉnh quảng ngãi đã chớp thời cơ ra đời ngay lực lượng trang bị với 3 đối chọi vị triệu tập của tỉnh.

Bài viết liên quan